Postupak akreditacije, kao i prava i obaveze Akreditacionog tijela Crne Gore (ATCG) i tijela za ocjenjivanje usaglašenosti u procesu dodjeljivanja i održavanja akreditacije, uređeni su dokumentom PA.01 – Pravila akreditacije, dostupnim u odjeljku „Dokumentacija / Kriterijumi i pravila akreditacije“.

Postupak akreditacije sprovodi se kroz sljedeće faze:

• Podnošenje zahtjeva za akreditaciju
• Preispitivanje zahtjeva
• Priprema za ocjenjivanje
• Ocjenjivanje
• Donošenje odluke o akreditaciji
• Ocjenjivanja u ciklusu akreditacije

Na ovaj način obezbjeđuje se dosljedno, transparentno i sveobuhvatno sprovođenje postupka akreditacije, u skladu sa važećim pravilima ATCG.

Faza 1 – Podnošenje zahtjeva za akreditaciju

U zavisnosti od oblasti (šeme) akreditacije, podnosilac zahtjeva dostavlja ATCG-u popunjen Zahtjev za akreditaciju, zajedno sa dokumentacijom naznačenom u odnosnom obrascu.

Obrasci zahtjeva za akreditaciju za pojedine šeme akreditacije dostupni su u odjeljku „Dokumenta / Obrasci“.

Faza 2 – Preispitivanje zahtjeva za akreditaciju

ATCG vrši pregled podnesenog Zahtjeva i prateće dokumentacije radi utvrđivanja njegove kompletnosti. Ukoliko Zahtjev nije potpun, od podnosioca se traži dostavljanje dopune informacija i dokumentacije.

Preispitivanjem se ocjenjuje sposobnost ATCG-a da sprovede postupak akreditacije u predmetnoj oblasti u skladu sa utvrđenim politikama i procedurama, uključujući raspoloživost potrebnih kompetencija i resursa. Istovremeno se razmatra mogućnost blagovremenog sprovođenja početnog ocjenjivanja i donošenja odluke o akreditaciji.

Ukoliko Zahtjev ne može biti prihvaćen (na primjer, ako prijavljeni obim nije u djelokrugu rada ATCG-a ili nije moguće obezbijediti kompetentno osoblje za sprovođenje ocjenjivanja), podnosilac se o tome obavještava uz obrazloženje razloga i predlog alternativnog rješenja (npr. upućivanje na drugo nacionalno akreditaciono tijelo).

Ukoliko su ispunjeni svi preduslovi za nesmetano sprovođenje postupka akreditacije, sa podnosiocem zahtjeva zaključuje se Ugovor o akreditaciji, kojim se uređuju međusobna prava i obaveze. Obrazac ZPQ.00.07 - Ugovor o akreditaciji dostupan je u odjeljku „Dokumenta / Obrasci“.

Faza 3 – Priprema za ocjenjivanje

U ovoj fazi ATCG planira i programira aktivnosti ocjenjivanja, imenuje tim za ocjenjivanje i, po potrebi, organizuje preliminarnu posjetu, ukoliko se podnosilac zahtjeva za nju opredijelio.

Tim za ocjenjivanje čine vodeći ocjenjivač i odgovarajući broj tehničkih ocjenjivača i/ili tehničkih eksperata, kako bi se obezbijedilo da tim kao cjelina raspolaže potrebnom kompetentnošću za ocjenjivanje traženog obima akreditacije. Sastav tima (broj članova i struktura) određuje se u skladu sa prijavljenim obimom akreditacije i raznovrsnošću poslova ocjenjivanja usaglašenosti za koje se traži akreditacija.

Faza 4 – Ocjenjivanje

Postupak ocjenjivanja sprovodi imenovani tim za ocjenjivanje kroz pregled dokumentacije i ocjenjivanje na licu mjesta, na lokaciji odnosno lokacijama podnosioca zahtjeva na kojima se obavljaju ključne aktivnosti iz prijavljenog obima akreditacije.

Za potrebe ocjenjivanja na licu mjesta izrađuje se Plan ocjenjivanja, o čemu se podnosilac zahtjeva blagovremeno informiše.

Ocjenjivanje na licu mjesta sastoji se od uvodnog sastanka, sprovođenja ocjenjivanja i završnog sastanka.

Na uvodnom sastanku podnosilac zahtjeva se informiše o ocjenjivanju, uključujući njegov cilj, kriterijume, opseg i tok ocjenjivanja.

Tokom sprovođenja ocjenjivanja, podnosilac zahtjeva je dužan da timu za ocjenjivanje omogući uvid u relevantnu dokumentaciju, pristup prostorijama u kojima se obavljaju aktivnosti ocjenjivanja usaglašenosti, kao i razgovor sa osobljem uključenim u aktivnosti koje su predmet ocjenjivanja.

Na završnom sastanku tim za ocjenjivanje informiše podnosioca zahtjeva o nalazima ocjenjivanja. Kada je primjenjivo, nalazi uključuju utvrđene neusaglašenosti i/ili komentare, a podnosilac se informiše o daljem postupku i rokovima za njihovo rješavanje. Takođe, podnosilac zahtjeva se upoznaje sa narednim koracima koji vode donošenju odluke o akreditaciji.

Ukoliko se tokom ocjenjivanja utvrde neusaglašenosti, podnosilac zahtjeva je dužan da ih otkloni u roku od tri mjeseca, u skladu sa postupkom propisanim dokumentima PA.01 – Pravila akreditacije i PR.01 – Ocjenjivanje tijela za ocjenjivanje usaglašenosti, koji su dostupni u odjeljku „Dokumenta“.

Verifikaciju sprovedenih korektivnih mjera za otklanjanje utvrđenih neusaglašenosti vrši tim za ocjenjivanje, koji nakon toga formira preporuku u vezi sa donošenjem odluke o akreditaciji.

Faza 5 – Donošenje odluke o akreditaciji

Odluku o akreditaciji donosi Komisija za akreditaciju, a verifikuje je direktor ATCG.

Komisija razmatra cjelokupnu dokumentaciju predmeta dostavljenog na odlučivanje, utvrđuje njegovu kompletnost i ocjenjuje da li su informacije jasne, razumljive i dovoljne za donošenje adekvatne odluke okreditaciji na bazi objektivnih činjenica. Ukoliko ocijeni da raspoloživi podaci nijesu dovoljni, može zatražiti dodatna pojašnjenja od tima za ocjenjivanje ili podnosioca zahtjeva, što po potrebi može uključiti i sprovođenje dopunskog ocjenjivanja (o trošku ATCG-a).

Napomena: Više informacija o sastavu i načinu rada Komisije za akreditaciju dostupno je u odjeljku „O Akreditacionom tijelu Crne Gore / Organizaciona struktura“.

Na negativnu odluku o dodjeljivanju akreditacije, podnosilac zahtjeva ima pravo žalbe (vidjeti odjeljak „O Akreditacionom tijelu Crne Gore / Prigovori i Žalbe“).

Nakon donošenja odluke o dodjeljivanju akreditacije, ATCG izdaje Sertifikat o akreditaciji sa pripadajućim obimom akreditacije. Podaci o akreditovanom tijelu za ocjenjivanje usaglašenosti upisuju se u odgovarajući registar koji ATCG javno objavljuje na svom web portalu u odjeljku „Registar akreditovanih tijela“.

Akreditovanom tijelu za ocjenjivanje usaglašenosti dodjeljuje se pravo korišćenja Znaka akreditacije, čija je upotreba definisana dokumentom PA.02 – Pravila za korišćenje logotipa, znaka akreditacije i pozivanje na akreditaciju, dostupnim u odjeljku „Dokumenta / Kriterijumi i Pravila akreditacije“.

Faza 6 – Ocjenjivanje u ciklusu akreditacije

Ciklus akreditacije traje četiri godine, nakon čega je moguće obnoviti akreditaciju.

Tokom trajanja ciklusa akreditacije, ATCG prati da li akreditovano tijelo za ocjenjivanje usaglašenosti i dalje ispunjava propisane kriterijume za akreditaciju, kroz sprovođenje različitih aktivnosti (ocjenjivanja na licu mjesta, preglede dokumentacije i sl.). U tu svrhu formira se Program ocjenjivanja, kojim se planiraju nadzorne aktivnosti ATCG-a tokom trajanja ciklusa akreditacije.

Za potrebe obnavljanja akreditacije sprovodi se ponovno ocjenjivanje.

Tokom ciklusa akreditacije moguće su promjene u dodijeljenom obimu akreditacije, koje mogu uključivati proširenje, smanjenje, suspenziju ili ukidanje obima akreditacije, djelimično ili u cjelini. Ukidanje obima u cjelini podrazumijeva ukidanje akreditacije.